شناسايي عوامل موثر بر انگيزش تحصيلي دانشجويان دانشگاه فرهنگيان و ارائه مدل ساختاري آن

چکیده مقاله

پژوهش حاضر، با هدف بررسي عوامل موثر بر انگيزش دانشجويان دانشگاه فرهنگيان و ارائه‌ مدل ساختاري آن انجام شد. روش پژوهش، تركيبي از نوع اكتشافي متوالي است كه با استفاده از روش تحليل مضمون و توصيفي - پيمايشي انجام شده است. مشاركت‌كنندگان بخش كيفي پژوهش، شامل كليه‌ دانشجويان ممتاز دانشگاه فرهنگيان استان خراسان جنوبي بود كه با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند 15 نفر به‌عنوان مشاركت‌كننده انتخاب شدند. جامعه‌ آماري پژوهش، شامل كليه‌ دانشجويان دانشگاه فرهنگيان در سال تحصيلي 98-97 بود كه با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي نسبتي 311 نفر به‌عنوان نمونه‌ آماري انتخاب شدند. براي جمع‌آوري داده‌ها از مصاحبه‌ نيمه‌ساختاريافته و پرسشنامه‌ محقق‌ساخته استفاده شد. روايي ابزار اندازه‌گيري در بخش كيفي با استفاده از روش توافق كدگذاران و نرم‌افزار maxqda و در بخش كمي، از طريق روايي همگرا و روايي واگرا با استفاده از نرم‌افزار pls2 تاييد شد. پايايي پرسشنامه بر اساس سه معيار ضرايب بارهاي عاملي، آلفاي كرونباخ (0.86) و پايايي تركيبي (85.5) بررسي شد. نتايج بخش كيفي پژوهش، بيانگر 27 مضمون پايه، 9 مضمون سازمان‌دهنده و 5 مضمون فراگير بود. همچنين، نتايج بخش كمي پژوهش نشان داد مدل ساختاري انگيزش دانشجويان داراي پنج بعد آموزشي، فردي، اجتماعي - فرهنگي، اقتصادي و محيطي بود كه ابعاد آموزشي (0.40) و محيطي (0.36) نقش موثرتري در تبيين الگوي ساختاري انگيزش دانشجويان دارد. در مجموع، اين ابعاد پنج‌گانه 0.95 از تغييرات انگيزش تحصيلي دانشجويان دانشگاه فرهنگيان را تبيين مي‌كنند. از اين ‌رو، پيشنهاد مي‌شود به‌منظور بهبود وضعيت انگيزش تحصيلي دانشجويان بايد در گام اول، توسعه‌ خدمات آموزشي و فضاي فيزيكي مورد توجه قرار گيرد.