ارائه الگويي براي تجاري‌سازي دانش: الگويي مفهومي و آزمون تجربي آن

چکیده مقاله

هدف : هدف اول پژوهش حاضر شناسايي مقوله‌ها و مفاهيم تجاري‌سازي دانش جهت ارائه يك الگوي مفهومي است. و هدف دوم آن آزمون تجربي الگوي مفهومي تجاري سازي دانش مي‌باشد.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر با راهبرد تركيبي از نوع اكتشافي انجام شد. مشاركت‌كنندگان در پژوهش روسا، مديران گروه و استادان دانشگاه، متخصصان مراكز رشد دانشگاهي و پارك علم و فناوري در استان گيلان بودند. براي انجام پژوهش، در مرحله كيفي30 نفر با استفاده از نمونه‌گيري هدفمند و در مرحله كمي، 230 نفر با روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. در مرحله كيفي، با نمونه‌ها مصاحبه عميق تا دستيابي به اشباع نظري موضوع انجام شد و در مرحله كمي، از مشاركت‌كنندگان درخواست شد تا به پرسشنامه پژوهش پاسخ دهند. براي تحليل اطلاعات مرحله كيفي از روش تئوري داده بنياد و براي تحليل داده‌هاي كمي از روش مدل معادلات ساختاري استفاده شد.  بحث و نتيجه‌گيري: در مرحله كيفي، با استفاده از تحليل محتواي استقرايي مصاحبه‌ها و رويكرد سيستمي اشتراوس و كوربين در طي سه مرحله كدگذاري باز، محوري و انتخابي، 146 مفهوم اوليه، 23 مفهوم ثانويه و 9 مقوله عمده (سرمايه فكري، بهره‌وري دانشگاهي، سياست‌ها و قابليت‌هاي سازماني، نهادينه كردن تجاري‌سازي، بسترسازي، شبكه‌سازي (شبكه‌گرايي)، خلق دانش، دستيابي به توان رقابتي، قابليت تجاري‌سازي دانش) استخراج گرديد كه در مرحله كدگذاري محوري، مفاهيم به دست آمده از مرحله كدگذاري باز در قالب: شرايط علي، پديده محوري، عوامل زمينه‌اي، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پيامدها به صورت الگوي پارادايمي به هم مرتبط گرديد. و در ادامه الگوي مفهومي پژوهش ارائه شد. در مرحله كمي، مولفه‌ها و شاخص‌هاي شناسايي شده به روش معادلات ساختاري مورد تحليل قرار گرفت. نتابج برازش‌هاي الگوي تاييدي مرتبه دوم (مقدار گزارش شده خي دو، مقدار خي دو تقسيم بر درجه آزادي كه كمتر از 3 و شاخص برازش مقايسه‌اي، بيشتر از 9/0) ، و نتايج بار عاملي (ضريب لامبدا) تمام متغيرهاي آشكار كه بالاتر از 4/0 است، حاكي از مطلوب بودن براش الگوي تجربي مي‌باشد.