مطالعه كيفي آسيب هاي فضاي مجازي در دانش آموزان شهر اراك

چکیده مقاله

فضاي مجازي دنياي جديدي براي كشف و يادگيري دانش‌آموزان ايجاد كرده است. معلمان و خانواده‌ها دانش‌آموزان را تشويق مي‌كنند تا از فضاي مجازي براي يادگيري خود استفاده كنند؛ اما هر محتوايي در فضاي مجازي براي دانش‌آموزان مناسب نيست. اين اطلاعات مزاياي بي‌شماري را براي كاربران فراهم مي‌كند. با اين حال، با تهديدهاي جدي نيز همراه است. هدف از تحقيق حاضر مطالعۀ كيفي آسيب‌هاي فضاي مجازي در دانش‌آموزان متوسطۀ اول شهر بوده است. براي تحقق اين هدف از روش كيفي استفاده شد. داده‌هاي اين مطالعه از روش مصاحبۀ نيمه‌ساخت‌يافته گردآوري و از روش تحليل مضمون براي تحليل داده‌ها استفاده شده است. با كمك نمونه‌گيري هدفمند و با معيار اشباع نظري با 14 نفر از دانش‌آموزان متوسطۀ اول شهر اراك مصاحبه شد و نهايتاً داده‌هاي گردآوري‌شده در قالب 2 مضمون كلان و 8 مضمون سازمان‌دهنده، كدگذاري و تحليل شد. نتايج نشان مي‌دهد كه شش دستۀ كلي آسيب‌هاي خانوادگي، آسيب‌هاي تحصيلي، آسيب‌هاي اجتماعي، آسيب‌هاي رواني، آسيب‌هاي مذهبي و آسيب‌هاي جسمي را مي‌توان به‌عنوان آسيب‌هاي فضاي مجازي دانش‌آموزان در نظر گرفت. دو دستۀ دلايل خانوادگي (خانوادۀ گسسته و پريشان و سوء مديريت و نظارت) و اجتماعي (فقدان سواد رسانه‌اي، فشارهاي هنجاري و گذران اوقات فراغت) مهم‌ترين دلايل ايجاد آسيب هاي فضاي مجازي مطرح شدند. در انتها بايد بيان كرد كه استفاده از فضاي مجازي به بخش جدانشدني از زندگي دانش‌آموزان تبديل شده است و حضور بيشتر در اين فضا بدون داشتن سواد رسانه‌اي و جذابيت فضاي واقعي مثل خانواده و مدرسه مي‌تواند اثرات جبران‌ناپذيري بر دانش‌آموزان داشته باشد.