وضعيت جايگاه تربيت اخلاقي در پژوهش‌هاي حوزه مطالعات برنامه درسي: يك مرور نظام‌مند

چکیده مقاله

زمينه و هدف: تربيت اخلاقي يكي از مهم‌ترين مسائل آموزشي و تربيتي است. دستيابي به اين هدف بزرگ در نهادهاي مختلف آموزشي، نيازمند نقشه‌اي است كه در ادبيات علوم تربيتي، به آن برنامه درسي مي‌گويند. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسي وضعيت تربيت اخلاقي در پژوهش‌هاي رشته مطالعات برنامه درسي به شيوه‌اي مروري بود.روش: روش پژوهش از نوع فراتحليل كيفي (توصيفي) و جامعه آماري شامل كليه مقاله‌هاي چاپ‌شده در طي سال‌هاي 1401-1385 در پايگاه‌هاي اطلاعات نشريات علمي ايران (sid، magiran و noormags) بود. نمونه‌گيري پس از طي فرآيند شناسايي غربالگري صورت گرفت و تعداد 37 مقاله به عنوان نمونه انتخاب شد و بر اساس ملاك‌هاي انتخاب‌شده (ابعاد اهداف، سوالات و نتايج) مورد ارزيابي قرار گرفتند.ملاحظات اخلاقي: در تدوين مقاله جوانب اخلاقي شامل حفظ اصالت متون، صداقت و امانتداري رعايت شده است.يافته‌ها: 92 درصد از مقالات به صورت علمي پژوهشي و 8 درصد به صورت علمي ترويجي، بازه زماني انتشار مقالات پراكندگي نامنظمي داشته و بيشترين تعداد مقالات در بين سال‌هاي 1389 تا 1392 (با فراواني 22) بوده است؛ 37 درصد پژوهش‌ها توسط مردان، 13 درصد توسط زنان و 54 درصد آن‌ها به صورت مشترك بين زنان و مردان انجام شده است. مجلات دانشگاه‌هاي غير پزشكي با 75.68 درصد سهم بيشتري در چاپ مقالات داشته‌اند، در حالي كه 24.32 درصد مقالات در مجلات علوم پزشكي چاپ شده‌اند. پژوهش‌ها با هدف جايگاه اخلاق در عناصر مختلف برنامه درسي مانند تدريس، محتوا و ارزشيابي انجام شده است.نتيجه‌گيري: با توجه به بروز مسائل جديد اخلاقي در قلمرو آموزش عصر معاصر، بايسته است مطالعات علمي عميق تر در زمينه تربيت اخلاقي در برنامه درسي نظام‌هاي آموزشي كشور، با مشاركت پژوهشگران زن و مرد، بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد.