شناسايي عوامل موثر بر موفقيت برنامه هاي آموزش فراگير

چکیده مقاله

هدف: امروزه، آموزش فراگير يكي از بارزترين و پر كشمكش‌ترين موضوعات پيش روي سياست‌گذاران و متخصصان آموزشي در سراسر جهان است كه موافقان و مخالفان زيادي دارد. اين پژوهش با هدف شناسايي عوامل موثر بر موفقيت برنامه‌هاي آموزش فراگير انجام گرفت. روش: به‌منظور واكاوي عميق و شناسايي عوامل و نشانگرهاي اثرگذار بر فراگيرسازي دانش‌آموزان، از رويكرد كيفي و روش گراندد تئوري استفاده شد. در اين راستا با استفاده از روشي هدفمند و به‌كارگيري معيار اشباع نظري تلاش شد تا با استفاده از فن مصاحبه عميق نيمه ساختاريافته، ادراك و تجربه 15 نفر از معلمان، كارشناسان و صاحبنظران آموزش فراگيرسازي به‌صورت ملاك محور بررسي عميق شود. ابزار پژوهش در بخش كيفي، مصاحبه‌هاي عميق نيمه ساختاريافته اكتشافي بود. براي تحليل داده‌ها،  در بخش كيفي از روش كُدگذاري اوليه، باز و محوري استفاده شد. يافته‌ها: پس از پياده‌سازي مصاحبه‌ها و تحليل عميق داده‌ها، 284 نشانگر، 14 مقُوله و 7 طبقه اصلي كه شامل «ويژگي‌هاي شخصيتي» الف. ويژگي شخصيتي معلم و ب. ويژگي شخصيتي دانش‌آموزان، «تخصص و صلاحيت حرفه‌اي معلم» دو مقوله الف. توسعه حرفه‌اي معلمان و ب.  تقويت مهارت‌هاي گروهي، «برنامه‌ريزي و استانداردسازي» الف. فرهنگ ساختاري و ب. برنامه‌ريزي عملكردي «فضا و امكانات آموزشي» الف. ساختار مدرسه و ب. ساختار كلاس، «اثرات روانشناختي مثبت و منفي فراگيرسازي» الف. مزايا و ب. معايب فراگيرسازي، «عوامل مربوط به خانواده» الف. سطح پايين كيفيت زندگي و ب. عملكرد ناقص خانواده و «عوامل مربوط به جامعه» الف. عوامل استرس‌زاي محيطي و ب. گروه همسالان شناسايي شدند. نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج حاصل از اين پژوهش كيفي و شناسايي عوامل موثر در فراگيرسازي دانش‌آموزان دوره اول ابتدايي، مي‌توان برنامه‌هاي جامعي براي اثربخشي بيشتر مدارس فراگير‌سازي تدوين كرد.