اثربخشي تمرينات يكپارچه‌سازي حسي- حركتي و توان‌بخشي شناختي رايانهاي بر كاركردهاي اجرايي (حافظه فعال، بازداري پاسخ و انعطاف‌پذيري شناختي) كودكان داراي كم‌توجهي بيش‌فعالي

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف اثربخشي تمرينات يكپارچه‌سازي حسي- حركتي و توان‌بخشي شناختي رايانه‌اي بر كاركردهاي اجرايي (حافظه فعال، بازداري پاسخ و انعطاف‌پذيري شناختي) كودكان داراي كم توجهي بيش فعالي انجام شد. روش پژوهش از نوع نيمه تجربي با پيش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه كنترل بود. جامعه آماري شامل كليه كودكان داراي اختلال كم توجهي بيش فعالي شهر همدان به تعداد 300 نفر در سال تحصيلي 1401-1400 در نظر گرفته شد. نمونه پژوهش 33 كودك داراي اختلال كم توجهي بيش فعالي بود كه به روش در دسترس انتخاب و به روش تصادفي ساده به دو گروه آزمايش و يك گروه كنترل (هر گروه 11 نفر) اختصاص يافت. ابزارهاي اين پژوهش شامل آزمون كارت‌هاي ويسكانسين (wcst)، آزمون ان بك (n-back) و آزمون تكليف دوگانه استروپ (dts) بود. داده هاي پژوهش با مدل آماري تحليل كوواريانس چندمتغيره و نرم افزار آماري spss-26 انجام شد. ميانگين نمرات انعطاف‌پذيري شناختي، حافظه فعال و بازداري پاسخ در دو نوبت اندازه‌گيري شد كه نشان داد در پس‌آزمون ميانگين نمرات انعطاف‌پذيري شناختي و بازداري پاسخ افزايش يافته و نمرات حافظه فعال كاهش پيدا كرده و در گروه كنترل تغييري مشاهده نشد. نتايج نشان داد كه پس از كنترل اثر پيش‌آزمون بر پس‌آزمون براي مقايسه نمرات انعطاف‌پذيري شناختي، حافظه فعال و بازداري پاسخ در بين سه گروه در سطح خطاي (0.05) تفاوت معني‌داري وجود داشت. با توجه به جلسات و نتايج به‌دست آمده درمان توان‌بخشي شناختي رايانه‌اي و تمرينات يكپارچه‌سازي حسي- حركتي در بهبود انعطاف‌پذيري شناختي، حافظه فعال و بازداري پاسخ موثر بود.