بررسي سنخ شناسانۀ ي اسناد خاندان هاي مذهبي مطالعه موردي: خاندان آيتي بيرجندي

چکیده مقاله

اسناد و مدارك به‌ جامانده در مراكز اسنادي و آرشيوهاي شخصي عالمان شيعي حاوي اطلاعات گوناگون فرهنگي، اجتماعي، تاريخي و ديني است كه مي‌تواند در پژوهش‌هاي مختلف مورد توجه قرار گيرد. يكي از مهم‌ترين اسناد خطي بر جاي مانده از عالمان شيعي متعلق به خاندان آيتي بيرجندي است كه بررسي و مطالعه‌ي دقيق آن‌ها بيانگر وجوه اجتماعي، سياسي و فرهنگي جامعه‌ي بيرجند و ايفاي نقش اين خاندان در زمينه‌هاي مختلف است. براين‌اساس، مقاله پيش‌رو در نظر دارد از طريق دسته‌بندي موضوعي و تحليل محتوايي اسناد خاندان مذكور جايگاه اين اسناد را در مطالعات تاريخ فرهنگي و اجتماعي منطقه مورد ارزيابي قرار دهد. يافته‌هاي پژوهش  بيانگر جايگاه رفيع خاندان آيتي در حل‌ و‌ فصل مسائل اجتماعي، دادرسي‌ها، گرفتاري‌هاي مردم، رتق‌وفتق امور شرعي و اثرگذاري آن‌ها در تصميم‌گيري‌هاي سياسي و اقتصادي منطقه است. خاندان آيتي ضمن برقرار نمودن ارتباط مردم با خاندان حكومتگر و سروسامان دادن امور آن‌ها، تلاش مي‌نمودند كه از دايره‌ي شرع نيز در تاييد حكومت خارج نشوند.