بررسي توسعه كارست با استفاده از ويژگي‌هاي هيدرولوژيكي و هيدروشيمي چشمه‌ها(مطالعه موردي: حوضه روئين در استان خراسان شمالي)

چکیده مقاله

جهت مطالعه توسعه كارست با استفاده از ويژگي‌هاي هيدرولوژيكي و هيدروشيمي چشمه‌ها حوضه روئين انتخاب و تعداد 19 دهنه چشمه در منطفه مطالعاتي مورد شناسايي قرار گرفت. سپس به محاسبه و تحليل پارامترهايي نظير دبي و هيدروگراف چشمه‌ها، ضريب فرود(α)، حجم ذخيره ديناميكي(v)، ضريب خشكيدگي يا زمان مرگ چشمه‌ها(t0)، ترسيم نمودار پايپر، نسبت كلسيم به منيزيم، انديس اشباع، ، تعيين جنس سنگ مخزن و بررسي ژئومورفولوژي كارست حوضه مطالعاتي پرداخته شد. هيدروگراف چشمه‌ها در حوضه مطالعاتي نشان از زمان تاخير بين پيك بارندگي و پيك دبي در چشمه‌ها دارد كه در آن دبي حداكثر چشمه با تاخيري حدود دو يا سه ماه به حداكثر خود مي‌رسد. ضريب پايين فرود و حجم ذخيره ديناميك آبخوان نمايانگر توسعه پايين كارست مي‌باشد. انديس اشباع نشان مي‌دهد كه نمونه‌هاي آب چشمه‌هاي برداشت شده از منطقه مورد مطالعه همگي حالت اشباع و فوق اشباع مي‌باشد. ترسيم نمودار پايپر در منطقه مطالعاتي نشان داد كه اغلب چشمه‌ها داراي تيپ بيكربناته– كلسيك منيزيك مي‌باشند. بر اساس شاخص نسبت ca به mg داراي سفره تغذيه آبخوان دولوميتي مي‌باشند. بررسي تعيين جنس سنگ مخزن در منطقه نشان داد، جنس سنگ مخزن در منطقه از نوع دولوميت و دولوميت آهكي بوده و بررسي ژئوموفولوژي و مشاهدات ميداني در سطح منطقه نشان داد كه اشكال كارست پيشرفته نظير پوليه و غار بزرگ در منطقه وجود ندارد. با توجه به مطالعات انجام شده مي‌توان گفت سيستم كارستي منطقه از نوع تكامل نيافته بوده و اشكال ژئومورفولوژي كارستي زيادي در منطقه مشاهده نمي‌گردد.