تحليل و بررسي دو رويكرد كلامي در پاسخ به آيات نافي عصمت پيامبر اسلام(ص)

چکیده مقاله

ثمره پذيرش عصمت انبياء،حجيت گفتار، كردار و تقرير آنان است. پيامبر اسلام(ص)  به ادله قطعي از عصمت تامّ برخوردار است، اما برخي با استناد به ظواهرآياتي چند، بر عصمت پيامبر شبهاتي وارد نمودند. اين نوشتار در صدد است با روش توصيفي، تحليلي و با هدف بررسي دو رويكرد در پاسخ دهي به آيات نافي عصمت پيامبر اسلام(ص) به تحليل پاسخ‌هاي ايجي در كتاب «المواقف» و علامه طباطبايي در تفسير «الميزان» بپردازد. يافته‌ها نشان از آن دارد كه اختلاف رويكردي آن دو، به اختلاف در مبناي كلامي راجع است؛ چون ايجي به عنوان يك متكلم اشعري اهل سنت به پاسخ مي‌پردازد و علامه طباطبايي به عنوان مفسر قرآن و فيلسوف شيعي اثناعشري به شبهات نافي عصمت پاسخ مي‌دهد. علي‌رغم اين اختلاف، هر دوي آن‌ها با پذيرش عصمت پيامبر اسلام(ص) عقيده دارند كه با بررسي شان نزول و ارجاع متشابهات به محكمات و با تكيه بر مباني كلامي و دقت نظر در آيات موضوعي، شبهات ادعايي، ناشي از فهم ظاهري آيات بوده و قابل ارتفاع هستند.