تربيت زيبايي شناسي دانشجو- معلمان: ارائه يك چارچوب مفهومي

چکیده مقاله

تربيت زيبايي ‌شناسي محمل مناسبي براي اثربخشي، كارآمدي و خود شكوفايي است، ازاين‌ رو نظامهاي آموزشي پيشرو، براي دستيابي به اهداف موردنظر خود، توجهي ويژه به آن نموده‌ اند. اين پژوهش با هدف ارائه چارچوب مفهومي براي تربيت زيبايي ‌شناسي در نظام تربيت‌معلم انجام‌شده است. در اين مطالعه از روش پژوهش آميخته (كيفي - كمي) استفاده شد و با بهره‌ گيري از روش نمونه ‌گيري هدفمند (گلوله برفي)، 13 نفر از صاحب‌نظران حوزه علوم تربيتي، هنر و زيبايي ‌شناسي انتخاب شدند و با آنها مصاحبه نيمه‌ ساختاريافته تا رسيدن به اشباع نظري انجام گرفت. داده‌ هاي كيفي گرد‌آوري‌شده با روش تحليل مضامين و استقرايي مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند. فرايند اعتباربخشي داده ‌ها، با روش دلفي و اجراي آزمون t به انجام رسيده است. داده ‌ها پس از مقوله ‌بندي و تنظيم، در قالب يك چارچوب مفهومي با 14 مضمون اصلي، 7 مضمون سازمان‌ دهنده و مضمون فراگير «تربيت زيبايي ‌شناسي فراگير در تربيت‌معلم» ارائه شده‌ اند. مولفه‌ هاي اساسي اين چارچوب عبارت‌اند از: رويكرد، اهداف، منطق و مباني، اصول دروني، اصول بيروني، محتواي نظري، فعاليتها، روشهاي مبتني بر زيبايي ‌شناسي، روشهاي عمومي، منابع، رسانه، نگرش و ارزشيابي. نتايج پژوهش بيانگر آن است كه بر اساس تاييد صاحب‌نظران از مضامين شناسايي ‌شده، چارچوب پيشنهادي از ظرفيتي مناسب براي تربيت زيبايي ‌شناسي در تربيت‌معلم برخوردار است و براي تربيت‌ معلمان خلاق و اثربخش، بايد چارچوب نظري تربيت زيبايي ‌شناسي، روح حاكم بر همۀ سطوح برنامه ‌درسي رسمي و غيررسمي در نظام تربيت‌معلم قرار گيرد و همه عناصر دخيل در تربيت‌معلم نسبت به اهميت، كاركرد و پيامد هاي آن آگاه باشند. همچنين شايستگي معطوف به تربيت زيبايي ‌شناسي به‌مثابه يك شايستگي بنيادي در كنار ساير شايستگيها مورد توجه قرار گيرد.