تحليل محتواي كتاب‌هاي عربي دورۀ متوسطۀ دوم، رشتۀ علوم انساني، براساس مولفه‌هاي تربيت انقلابي با تاكيد بر محتواي بيانيۀ گام دوم انقلاب اسلامي

چکیده مقاله

هدف از پژوهش حاضر، تحليل محتواي كتاب‌هاي عربي متوسطۀ دوم براساس ميزان توجه به مولفه ‌هاي تربيت انقلابي در آن‌هاست و براي انجام‌دادن اين پژوهش از روش تحليل محتواي كيفي و كمّي استفاده كرده‌ايم. جامعۀ پژوهش در بخش تحليل محتواي كيفي، متن بيانيۀ گام دوم و بيانات امام خامنه‌اي را شامل مي‌شود و در اين حوزه، با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند، تمام مستندات مرتبط در سال ‌هاي 1368 تا 1401 بررسي شده است. در بخش تحليل محتواي كتاب‌هاي درسي، كتاب‌هاي عربي رشتۀ علوم انساني متوسطۀ دوم، موردنظر بوده و با توجه به ماهيت موضوع و به‌دليل محدوديت جامعۀ آماري، از روش تمام‌شماري براي نمونه استفاده شده است. ابزار جمع آوري داده ‌ها چك ليست محقق ساخته، مشتمل بر مولفه‌هاي تربيت انقلابي مبتني ‌بر بيانيۀ گام دوم با اعتبار 0/88 بوده و پايايي آن با استفاده از ضريب پايايي اسكات، به‌ميزان 0/89 به‌دست آمده است. براساس نتايج تحقيق، هفت مقولۀ مباني و اصول، نقاط قوّت، فرصت ‌هاي پيشِ‌ روي، تهديدها، راهبردها، سياست ‌ها و اهداف انقلاب اسلامي، مهم ترين مولفه ‌هاي تربيت انقلابي ازديدگاه مقام معظم رهبري را تشكيل مي ‌دهند. نتايج تحليل محتوا بيانگر آن است كه در كتاب‌هاي موردنظر، درمجموع، 245 بار به تربيت انقلابي اشاره شده كه از اين تعداد، 82 مورد (33/47 درصد) به پايۀ دهم، 86 مورد (35/11 درصد) به پايۀ يازدهم و 77 مورد (31/42 درصد) به پايۀ دوازدهم اختصاص يافته است. بيشترين ميزان توجه به مولفه ‌هاي تربيت انقلابي در كتاب عربي پايۀ دهم و كمترين ميزان توجه در كتاب عربي پايۀ دوازدهم ديده مي‌شود. ميزان توجه به مفاهيم تربيت انقلابي در بخش مباني و اصول، 130 مورد (53/06 درصد)، نقاط قوّت انقلاب، سي مورد (12/24 درصد)، تهديدها يك مورد (0/40 درصد)، راهبردها 79 مورد (32/24 درصد) و سياست ‌ها پنج مورد (2/04 درصد) بوده و به دو بخش فرصت ‌هاي پيشِ ‌روي و اهداف انقلاب اسلامي توجهي نشده است.