سنتز پژوهی عوامل موثر بر اثربخشی دعا در زندگی انسان

چکیده مقاله

انس با خدا لازمه زندگي بشر است؛ چراكه با ياد خداست كه دل‌ها آرام مي‌گيرد. هدف اين تحقيق استخراج مولفه‌هاي اثربخش مناجات، دعا و ارتباط با خدا و تاثير آن‌ها بر زندگي انسان با خدا بود. اين تحقيق كه از نظر هدف كاربردي بود، به روش كيفي با رويكرد سنتزپژوهي انجام شد. در اين راستا براي بررسي پيشينه پژوهش و گردآوري داده‌ها با توجه به اهداف، از مقاله‌ها، پايان‌نامه‌هاي ارشد و دكتري داخلي و خارجي استفاده گرديد. واژگان مورد استفاده ارتباط با خدا، انس با خدا، انگيزه‌بخشي دعا و مناجات و اثر دعا و مناجات بر زندگي انسان بود كه ابتدا بر اساس معيار ورود 325 پژوهش شناسايي، ولي بر اساس معيار خروج 280 مورد از آن‌ها كنار گذاشته شد و در نهايت، 45 پژوهش براي تحليل نهايي از طريق نرم‌افزار nvivo10 برگزيده شد. يافته‌هاي تحقيق منجر به شناسايي سه درون‌مايه «شناختي»، «عاطفي» و «رفتاري» شد؛ به‌طوري‌كه درون‌مايه «شناختي» شامل خودشناسي، خداشناسي، نبي‌شناسي، معصوم‌شناسي، معادشناسي و فريضه‌شناسي؛ درون‌مايه «عاطفي» متشكل از سه طبقه «خدادوستي»، «خوددوستي» و «انسان‌دوستي» و درون‌مايه «رفتاري» مشتمل بر سه طبقه «عمل به واجبات»، «ترك محرمات» و «عمل به مستحبات» است. در نهايت، بر اساس عوامل شناسايي‌شده الگويي ارائه گرديده است كه مي‌تواند منشور راهنماي دست‌اندركاران تعليم‌ و تربيت و مروجان دين و زندگي براي تبيين انس با خدا به‌ منظور رسيدن به سعادت و كمال باشد.