طراحي مدل اثربخشي غني‌سازي اوقات فراغت دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگيان با تاكيد بر فعاليتهاي فرهنگي و ديني به روش مدل پارادايمي

چکیده مقاله

هدف: توجه جدّي و برنامه‌ريزي دقيق و جامع از سوي مسئولان ملي و استاني براي غني‌سازي اوقات فراغت دانشجومعلمان به علت حساسيت اين قشر در تعليم و تربيت آيندگان، لازم و ضروري است؛ لذا هدف اين پژوهش، ارائۀ مدلي اثربخش در راستاي غني‌سازي اوقات فراغت با تاكيد بر فعاليتهاي فرهنگي و ديني به منظور تحقق راهبردهاي منشور فرهنگي- ديني دانشگاه فرهنگيان بود. روش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف، توسعه‌اي-كاربردي است. در پژوهش حاضر براي مرور مباني نظري و پيشينۀ پژوهش، از مطالعات كتابخانه‌اي و اسنادي و براي گردآوري داده‌هاي ميداني از ابزار مصاحبۀ نيمه ساختاريافته بهره گرفته شد. جامعۀ آماري پژوهش متشكل از سه دسته كاركنان ستادي دانشگاه فرهنگيان، اساتيد و اعضاي هيئت علمي و دانشجومعلمان بود كه از بين آنها 30 نفر با استفاده از روشهاي نمونه‌گيري غير احتمالي قضاوتي و گلوله‌برفي انتخاب شدند. براي تجزيه و تحليل داده‌ها، از روش آمار توصيفي براي تبيين اطلاعات جمعيت‌شناختي مصاحبه‌شوندگان و از روش نظريۀ داده‌بنياد و مدل پارادايمي استراوس و كوربين براي كدگذاري باز، محوري و گزينشي و طراحي مدل استفاده شد. يافته‌ها: پس از تحليل داده‌ها، مدل اثربخش غني‌سازي اوقات فراغت دانشجومعلمان مبتني بر 31 عامل علّي در پنج دسته(عوامل روان‌شناختي، فردي- شخصيتي، ارتباطي و تعاملي، جمعيت‌شناختي و نگرشي- اعتقادي)؛ 15 عامل زمينه‌اي در سه دسته(عوامل سازماني و آموزشي، مديريتي و زيرساختي)؛ 17 عامل مداخله‌گر در چهار دسته(فرهنگي و اجتماعي، فنّاورانه، نهادي- سياسي و اقتصادي- مالي)؛ 30 راهبرد در شش دسته(اقدامات راهبردي مديريتي و ساختاري، تعاملي، پشتيبان و تسهيلگر، توسعه‌گرا و زيرساختي، دانشي، فنّاورانه و آينده‌نگر و مشورتي و ترويجي) و 30 پيامد خُرد و كلان در دو دسته(پيامدهاي شغليِ فردي و اجتماعي) طراحي شد. نتيجه‌گيري: مدل نهايي ارائه‌شده مي‌تواند مبنايي براي مديران ارشد ملي و استاني دانشگاه فرهنگيان براي غني‌سازي اوقات فراغت دانشجومعلمان در عصر حاضر باشد و مديران بر اساس راهبردهاي شش‌‎گانۀ تعريف‌شده در اين پژوهش، مي‌توانند اقداماتي متناسب براي غني‌سازي اوقات فراغت دانشجومعلمان با تكيه بر فعاليتهاي فرهنگي و ديني ارائه دهند.