بررسي ميزان توجه به مولفه‌‌‌هاي زيست‌محيطي دركتاب‌هاي علوم‌تجربي دوره اول متوسطه بر اساس روش آنتروپي‌شانون

چکیده مقاله

زمينه و هدف: امروزه يكي از مشكلات زيست‌محيطي پيش‌روي توسعه تكنولوژي در جهان، آلودگي‌هاي زيست‌محيطي است. و بدون شك، كتابهاي درسي علوم تجربي دوره اول متوسطه، يكي از بسترهاي رسمي آموزش محيط زيست است. پژوهش حاضر با هدف بررسي محتواي كتاب‌هاي علوم تجربي دوره اول متوسطه، به لحاظ توجه به مولفه هاي زيست محيطي انجام گرفته است. روش بررسي :اين پژوهش از نوع كاربردي است. كه در آن، كتابهاي درسي علوم تجربي پايه‌هاي هفتم، هشتم و نهم سال تحصيلي 1399-1400 مورد بررسي قرار گرفته است. كه مجموعا بالغ بر 45 فصل و 450 صفحه است. نمونه‌هاي مورد بررسي شامل متون، تصاوير، پرسش‌ها و فعاليت‌هاي كتاب است كه با استفاده از روش آنتروپي‌شانون  مورد مطالعه قرار گرفته اند. اين بررسي با استفاده از ابزار چك ليست تحليل محتوايي كه داراي چهار مولفه زيست‌محيطي: آب، هوا، خاك و صوت است، در سال1400 انجام شده كه روايي محتوايي آن توسط متخصصان موضوعي تاييد و ضريب اعتبار (پايايي) آن نيز 91.36 درصد برآورد شده است. يافته‌ها: نتايج پژوهش‌حكايت از آن دارد كه در كتاب‌هاي علوم تجربي دوره  متوسطه اول، به مولفه‌هاي زيست محيطي كم توجهي شده است. بيشترين ‌توجه در كتاب علوم تجربي پايه هفتم و كمترين توجه مربوط به كتاب علوم تجربي پايه هشتم است. بحث و نتيجه گيري: در اين كتاب‌ها، در زمينه مولفه‌هاي زيست محيطي چهارگانه، بيش‌ترين توجه به مولفه هوا و كم‌ترين توجه‌ به مولفه صوت شده است. هم‌چنين بيش‌ترين ضريب اهميت مربوط به مولفه خاك با (0.308=wj) و كم‌ترين ضريب اهميت مولفه صوت (0.199=wj) بوده است. از بين بخشهاي مختلف كتاب‌هاي علوم‌ تجربي، بيشترين ضريب اهميت مربوط به فصل‌هاي زيست شناسي (0.329=‌wj) و بعد از آن فصل‌هاي شيمي و فيزيك قرار داشته و ضريب اهميت مربوط به فصل‌هاي زمين شناسي (0.176=‌wj) كمتر از بقيه است.